En Son Yazılar

100%: Paul Pope’tan Modern İnsan Güzellemesi.

Ülkemizde çizgi romana duyulan nankör bir sevgi var. Çocukluğunu 80’li yıllarda ifa edip Kızılmaske, Zagor, Tom Miks, Teksas okumayan var mıdır acaba? (Tommiksteksas’ın başlı başına bir janr ismi olduğunu bile düşünebiliriz hatta.) Basılı medyanın pek revaçta olmadığı 2000’li yılların nesilleri ise Marvel ve DC Comics’in Superman, Örümcek Adam, Iron Man, Avengers gibi serilerinin sinema versiyonları ile sulandılar. Hatta bu sık ormanda bir adım ileriye gitmek isteyenlerin ağzına layık Alan Moore uyarlamaları da (The Leauge Of Extraordinary Gentlemen, From Hell, Watchmen ve tabii ki V For Vendetta ) beyaz perdeye fırlatıldı. Bu furyaya Frankie Miller’in çok başarılı 300, Sin City ve televizyondaki The Walking Dead serisini de eklemek lazım. Her zaman kayda değer bir devamlılık başarısı yakalamış karikatür ağırlıklı mizah dergilerini saymayayım bile.  Uzun lafın kısası ilgiyi basılı çizgi romana çevirecek yeterli alt yapı ve besleme on yıllardır mevcut gibi gözüküyor. Buna rağmen Avrupa ülkelerinde ve ABD’de  tanık olduğumuz seviyede bir çizgi roman üretkenliği ve buna bağlı bir yayın pazarımız pek (pek=kibarlıktan) yok. Raflardaki malın %99’u çeviri ve copyright eserler.

Bu bolluğun içindeki kıtlıkta, çizgi roman evreninin yetişkinlere daha fazla hitap eden, entelektüel donanımlı, sanata yakın duruşlu underground çocuğu Grafik Roman’ın nefes alması daha da zor oluyor. Belki bu nedenle, kendi dilimizde yazılmış-çizilmiş özgün bir grafik romana rastlamak bir yana,bu türün dünyadaki önemli örneklerinin Türkçe’ye çevirilmiş baskılarını okumak fazla mümkün olmuyor. Orijinal dildeki nüshalara ise ancak yurtdışına çıkınca ya da internet üzerinden sipariş edebilirsek sahip olabiliyoruz.

Grafik roman tanımının ilk olarak 1964 yılında kullanıldığı söylenir. Bir çoklarına göre  bildiğimiz anlamdaki ilk grafik roman 1978’de yayınlanan Will Eisner’in A Contract With God adlı eseridir. 1980’ler ve devamında Alan Moore’un Watchmen’i, ve Spiegelman’ın Maus’u türün geleneksel örnekleri oldular ve yolu belirlediler.

Paul Pope, bu uzun peşrevden sonra asıl konumuz olan 100%’in yazarı ve çizeri, yeni nesilin bir temsilcisi sayılabilir. 1970’te doğan Paul Pope, hem underground hem de ticari işleri ile kalitesinin her zaman belli bir çizginin üzerinde tuttu. Asıl ününü Batman için yazıp çizdiği bölümler ve Heavy Liquid serileri ile elde eden Pope, 100%’ü 2002-2003 yılları arasında 5 sayılık bir seri olarak Vertigo’dan yayınlamıştı.

IMG_1348

100% günümüzden çok da farklı olmayan geleceğin New York’unda geçer. Bladerunner’ı anımsatan bir insan ve tabela kirliliğinin yanı sıra, uçabilen polis araçları da aklımıza bu filmi getirir. Hikaye gri ve siyah-beyaz tonlarda ve cinayetle açılır. Ancak devamında bir cinayet öyküsü değil, kalabalıklaşan dünyada giderek yalnızlaşan insanın bir diğeri ile kurmaya çalıştığı ilişkileri anlatan yer yer hüzünlü ve merak uyandıran öyküsünü okuruz. Paul Pope’un Manga kültüründen de ödünç hissiyatlar aldığı harika çizimleri bize bir filmdeymişiz gibi canlı ve görkemli sahneler sunar. Bir yandan da çizgi romanlarda pek kolay rastlanılmayan makul, inanılabilir karakterleri ile bizi ele geçirir. Her karede bir terslik ya da bir heyecan bekleseniz de asıl heyecan bizimkine benzeyen bu karanlık ve gölgeli gelecekte birbirleri ile çaresizce iletişim kurmayan insanların çabasındadır. Geleceğin teknolojik bir meyvesi olan bir Gastro barında bulaşıkçı olan John ile aynı barda ateş dansları yapan gizemli ve güzel Daisy,  Catshack adlı bu barın dans direktörü olan Strel ve yaşı geçmiş, devri sona ermiş olsa da son bir maça çıkmaya hazırlanan boksör kocası Haitous, Strel’in arkadaşı Kim ve Strel’in kuzeni olan performans sanatçısı Eloy’un birbirleri ile debelenişleridir asıl okuduğumuz.

IMG_1345

Paul Pope, bir röportajında karakterleri yaratırken ve hatta diyaloglarında dahi gerçek tecrübelerinden, anılarından ve gözlemlerinden faydalandığını söylüyor. Her ne kadar bilim kurgu bir platforma yerleştirmiş olsa da 100%’ı tasarlarken %100 gerçek hissiyatı veren bir çizgi roman yapmak istemiş. Okuyan insanların, “Hadi canım, bu gerçek hayatta asla olmaz,” demeyeceği bir karakter tavrı ve olay örgüsü düşlemiş. Bunu başardığını söyleyebiliriz. Dansçı Daisy’nin onu bir alev topuna dönüştüren pyro-teknik dans elbisesi ya da muhteşem çizimlere sahip sanal gerçeklik odası Four-Dee gibi bilim kurgu fikirler yazarın gerçeklik hedefine hiçbir zarar vermiyor.

IMG_1346

100% ne yazık ki henüz dilimize çevrilmedi, bildiğim kadarıyla orijinal diliyle dahi yayınlanmadı. Yine de meraklılar ve fırsatı olanlar orta karar bir İngilizce ile rahat rahat okunabilecek bu akıcı eseri bir an önce edinsin derim. Zaman zaman siyah beyaz bir filmi, zaman zaman duru bir romanı andıran 100%  aklıma gelen bir sözü bir kez daha kuvvetle doğruluyor:

İyi grafik roman, iyi edebiyattır!

Reklamlar
Bülent Çallı hakkında ()
Bülent Çallı, 1974 yılında Almanya’nın Bruchsal kentinde doğdu. 2014 yılında Snakeroot ile Downtown To Ghetto albümünü piyasaya sürdü. İlk romanı SİMSİYAH, İletişim Yayınları tarafından Temmuz 2015'te yayınlandı. "Kırmızı Gömlek" adlı hikayesi İletişim Yayınları'nın Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2016'da yer aldı. "Kötü" adlı hikayesi Fitbol Dergisi Şubat 2016 sayısında yayınlandı. Aynı hikaye 2016'da İletişim Yayınları'ndan çıkan "Al Da At Dercesine" isimli derlemede de yer aldı. Bülent Çallı ve "Simsiyah" İzmir Saint-Joseph lisesinin 2016 yılı "Okuma Günleri" etkinliğine katıldı. Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği'nin (Fabisad) geleneksel GIO ödüllerinde, "Çöp" adlı hikayesi Yayımlanmamış Öykü dalında Başarı Ödülü'ne layık görüldü. "Babamızın Vasiyeti" adlı hikayesi İletişim Yayınları'nın Resimli Türkçe Edebiyat Takvimi 2017'de yer aldı. İkinci romanı Duman Otel, İletişim Yayınları tarafından Mart 2017'de yayımlandı.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: